Strona główna<<<    Czym chory budynek może nas zarazić?<<<

Grzyby

Organizmy te stanowią aż 70% wszystkich mikroorganizmów w środowisku miejskim. Podobnie jak bakterie, zdolne są do rozwoju w bardzo różnych środowiskach. W porównaniu do wirusów i bakterii, grzyby to „duże" mikroorganizmy, gdyż ich wymiary wynoszą od 1 do 400 µm. Charakteryzuje je zróżnicowana budowa, od jednokomórkowych drożdży po wielokomórkowe grzyby strzępkowe. Grzyby są ważnym ogniwem obiegu materii w przyrodzie. Należą do tak zwanych reducentów, organizmów rozkładających martwą materię organiczną. Grzyby nie potrzebują światła do rozwoju. Bardzo dobrze rosną w ciemnych, wilgotnych miejscach obfitujących w materie organiczną. Do prawidłowego rozwoju organizmy te potrzebują odpowiednio dużej wilgotności. Woda jest im niezbędna do rozmnażania. W zbyt suchym środowisku, grzyby, podobnie jak bakterie przechodzą w stadium przetrwalnikowe lub wytwarzają zarodniki (spory) odporne na suszę. Chociaż dla większości grzybów optymalne pH to około 5,6, różne ich grupy tolerują pH od 2 do 9. Wiele gatunków grzybów toleruje wysokie ciśnienie osmotyczne. Dlatego niektóre z nich mogą rosnąć w środowiskach o dużym stężeniu soli lub cukru. Nawet głębokie zamrożenie nie ogranicza rozwoju niektórych gatunków grzybów. Najbardziej powszechnie występujące rodzaje grzybów to Cladosporium, Penicillium, Alternaria, Rhizopus i Neurospora.
W powietrzu wewnętrznym dominującymi rodzajami grzybów są Cladosporium, Penicillium, Alternaria, Rhodotorula i Aspergillus. Natomiast w kurzu domowym najczęściej można wyizolować Mutor, Penicillium, Alternaria. Grzyby pojawiające się w środowisku wewnętrznym mają takie same pochodzenie jak grzyby znajdujące się w środowisku zewnętrznym, co oznacza, że dostają się do pomieszczenia wraz z powietrzem zewnętrznym. Zarodniki grzybów mają mniejsze rozmiary niż pyłki roślinne mogą zatem penetrować głębiej drogi oddechowe powodując m. in. astmę, oskrzelowo-płucną grzybicę kropidlakową i zewnątrzpochodne alergiczne zapalenie pęcherzyków płucnych. Wykazano, że obecne w powietrzu wewnętrznym grzyby, a przede wszystkim ich zarodniki zawierają różnego rodzaju toksyny, halucynogeny, antybiotyki będące powodem wielu schorzeń. Wdychanie fragmentów grzybów, szczególnie tych, które wytwarzają toksyny, powoduje rozregulowanie mechanizmów immunologicznych wraz z potencjalnym oddziaływaniem neurologicznym. Jednym z najważniejszych mechanizmów jest oddziaływanie na funkcje makrofagów w płucach. Możliwe jest zatrucie człowieka w czasie wdychania mikotoksyn z powietrza. Zarodniki konidialne wymienionych w tabeli grzybów pleśniowych, występujących w mieszkaniach, zawierają 650 µm/g różnych toksyn.

 

Gatunki grzybów pleśniowych Toksyna
Fusarium sporotrichioides T-2
Fusarium moniliforme Fumonizyna
Stachybotrys atra Satratoksyna G i H oraz rorydyna J
Penicillium exspansum Cytrynina
Penicillium brevicompactum Kwas mykofenolowy
Aspergillus versicolor Sterygmatocystyna
Zyska B., Mikrobiologia powietrza wewnętrznego budynków, w: Problemy jakości powietrza wewnętrznego w Polsce’99, ed.: T. Jędrzejewska-Ścibak, J. Sowa, Wydawnictwa Instytutu Ogrzewnictwa i Wentylacji Politechniki Warszawskiej, Warszawa 2000, s. 305-322

 

Z uwagi na dużą różnorodność oddziaływania grzybów (patogenetyczne, toksykogenne, alergiczne), wydaje się konieczne ograniczać rozwój grzybów w środowisku wewnętrznym. W szczególności systemy wentylacyjne powinny być od nich wolne. Stosowanie ciągłej dezynfekcji pozwoli skutecznie ograniczyć stężenie grzybów w powietrzu klimatyzowanych pomieszczeń.

 

01. Wirusy
02. Bakterie
03. Grzyby

RussianRUEnglish (UK)PolishPL